|
ÇANAKKALE BOĞAZI EFSANESİ (Tıklayın)
COĞRAFİ KONUM
Çanakkale, Türkiye'nin
kuzeybatı yönüne düşen Balkan Yarımadası'nın Doğu Trakya
topraklarına bir kıstakla bağlanmış, Gelibolu Yarımadası ile
Anadolu'nun uzantısı olan Biga yarımadası üzerinde
toprakları bulunan bir ilimizdir.25-35 ve 27-45 doğu boylamları
ile 39-30 ve 40-45 kuzey enlemleri arasında 9.737 km.'lik bir
alanda kurulmuş olup, doğu ve Güneydoğu
yönünde Balıkesir ili, batıda Ege denizi, Kuzeybatıda
Edirne ili, kuzeyde Tekirdağ ili ile Marmara denizi tarafından çevrelenmiştir.
NÜFUS VE İDARİ BÖLÜM
1997
Genel nüfus sayımına göre il nüfusu tesbiti 440.373'dür. İl'de
Merkez
ilçe
ile birlikte 12 ilçe, 568 köy ve 34 Belediye bulunmaktadır. İlçeleri;
Ayvacık, Bayramiç, Biga, Bozcaada, Çan,
Eceabat, Ezine, Gelibolu,
Gökçeada, Lapseki ve Yenice'dir.
İKLİM
Çanakkale ilinde, Akdeniz ve Karadeniz
iklimlerinin geçiş iklimi hüküm sürmektedir. Yağışlar
genellikle bahar ve kış aylarında olmaktadır.
Turizm
sezonunda, iklim mutedil olup, deniz suyu sıcaklığı Temmuz ve
Ağustos aylarında maksimun seviyeye çıkmaktadır.
Günlük hava sıcaklıkları
ise
sezonda maksimun 35 ve minimum 25 derece olup, gece uzun yıllar
ortalaması olarak en düşük sıcaklık 10 derece olmuştur.
Yıl
boyunca, Çanakkale ilinde hakim rüzgar kuzeyli rüzgar olmasına
rağmen, güneyli rüzgar daha etkilidir.
EKONOMİK YAPI
İlimizde tarımsal üretim yapılan
arazinin toprak varlığına oranı %55'dir.
Hububat, ayçiçeği, zeytin, sebze,
meyve üretimi ile hayvancılık, ilimizin en önemli gelir
kaynaklarını teşkil etmektedir. Zeytincilik, Ege bölgesinin
devamı niteliğindedir. Bakla üretimi iç bakla ihracatında önemli
rol oynamaktadır. Ayçiçeğinde verim, Türkiye ortalamalarının
üzerindedir. Meyve üretimi, elma, şeftali ve kiraza yönelmiştir.
Bölgemiz, şarap ve kanyak üretimine çok
elverişli üzüm yetişmesine uygun
toprak ve iklim koşullarına sahiptir. Üretim miktarı yılda
16.00 ton civarındadır.
Çanakkale Boğazı, İklim değişimlerine
paralel olarak, Karadeniz'den Marmara denizi ve Ege denizine
yumurtlama mevsimlerinde yer değiştiren önemli su ürünleri
potansiyeline sahip bir göç yoludur.
SOSYAL YAPI
Çanakkale ili, sosyal yapısı bakımından
statik olarak kabul edilebilecek bir nüfusa sahiptir. Ülkemizin
bazı bölgelerine nazaran oldukça yavaş bir
kentleşme gelişimi gösteren, önemli
sorunları bulunmayan bir yerleşim
merkezidir.
1997 genel nüfus sayımına
göre; ilimizin yaklaşık 443.069 olan nüfusu,
ülkemiz nüfus artış oranına göre
kararlı bir gelişme göstermektedir.
Eğitim ve öğretim
durumu, Türkiye ortalamalarına göre yüksek düzeydedir.
Kuruluşu
yeni olmakla beraber, her geçen gün büyük bir gelişme gösteren
18
Mart Üniversitesi de ilimizin sosyal yapısının yükselmesine
neden olan
önemli bir eğitim kuruluşu, Mühendislik-Mimarlık,
Fen-Edebiyat, Eğitim,
Ziraat, Su ürünleri, İlahiyat,
İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri ile Turizm İşletmeciliği
ve Otelcilik Yüksek Okulu ve Çanakkale Sağlık Hizmetleri
Okulu'nu bünyesinde faaliyete geçirmiştir.
Çanakkale
ili, tarihi boyunca önemli kültürlere sahne olmuştur. Bu özellik,
halkın dış dünyaya açılmasını ve kültürel faaliyet Çanakkale
ili, tarihi boyunca önemli kültürlere sahne olmuştur. Bu özellik,
halkın dış dünyaya açılmasını ve kültürel faaliyetlere
ilgisini arttırıcı bir unsur olarak kabul edilebilir.
Her yıl
yöremizde açılan ve ekonomik olmaktan çok kültürel nitelik taşıyan
kurslara, halkın küçümsenemeyecek oranda katılımı bunun bir göstergesi
olarak sayılabilir.
KÜLTÜR VE TURİZM
Çanakkale, sahip olduğu tarihi,
turustik ve kültürel zenginlikleri ile yerli ve yabancı
turistlerin daima gözdesi olmuş bir ilimizdir.
Çanakkale Savaşları'nın
cereyan ettiği Gelibolu Yarımadası, Tarihi Milli Park alanında
bulunan Türk Anıt ve Şehitlikleri ile yabancı Anıt ve mezarlıkları,
özellikle 18 Mart ve 25 Nisan tarihleri arasında yoğun olarak
yerli ve yabancı turist akınına uğramaktadır.
Troya,
Alexandreia;Troas, Assos gibi nice eski uygarlık merkezlerinin beşiği
olan ilimiz, yerli ve yabancı ziyaretçileri tarihin derinliklerine
götürmektedir.
Uygarlık tarihinin en eski el sanatlarından
olan seramikçilik ve halıcılık, Çanakkale Folklorunun otantiğini
kaybetmeden en belirgin özelliklerini günümüze kadar taşımışlardır.
Çanakkale
adının, burada yapılan çanak-çömlekten geldiği kabul
edilmektedir. Eski adı Kale-i Sultaniye olan Çanakkale'nin 17. yy.
sonlarında ipek, yelken bezi ve çanak-çömlek imalatıyla ün
yaptığı belirtilmektedir. Çevresi eşsiz doğa güzellikleri ve
denizlerle çevrili olan ilimiz, sağlık turizmine çok sayıda
kaplıcalarla hizmet vermektedir.
Eğitim ve öğretim hizmetleri
yönünden yüksek düzeyde olan ilimiz, M. Akif Ersoy ve Nedime Hanım
Halk Kütüphaneleri, Güzel Sanatlar Galerisi, M.Akif Tiyatro
Salonu, Arkeoloji Müzesi, Namık Kemal Tiyatro Salonu ve 500'üncü
yıl Açık Hava Tiyatrosu ile Çanakkale halkının kültürel
gereksinimlerini büyük ölçüde karşılamaktadır. Her yıl
geleneksel hale gelen Uluslararası Troia Festivali ile Kültürlerarası
Troia şenlikleri ilimizin tanıtımına büyük katkı sağlamaktadır.
Çimenlik
Kalesi: 1462 tarihinde Fatih Sultan Mehmed tarafından Çanakkale Boğazının
kontrolü için Anadolu Yakasında inşa ettirilmiştir. Günümüze
kadar iyi bir şekilde korunmuş olan bu yapı, Boğaz Komutanlığının
sorumluluğundadır. Kent merkezinde, 1897 yılında İtalyan
Konsolosluğu da yapan Vidaliz isimli tüccar tarafından parası ödenerek
inşaa edilen Saat Kulesi, Ayvalık taşından yapılmış olup, dört
cephesinde de birer adet saat bulunmaktadır. 1889 tarihinde İlya
hayo tarafından kent merkezinde sıra dükkanlar şeklinde yaptırılan
Aynalı Çarşı türkülere konu olmuştur.
Çok sayıda antik
yerleşim yerlerine sahip olan ilimizde yapılan kazılar sonucu gün
ışığına çıkarılan eserler, kent merkezindeki arkeoloji müzesinde
sergilenmektedir.
Kalelerinin çok olmasıyla da tanınan
ilimizde, Çimenlik Kalesi'nin yanısıra yine Anadolu Yakası'nın
Ege Denizi'ne açılan kısmında, Çanakkale Boğazının güvenliğini
sağlamak amacıyla Kum kalesi, ve aynı amaçla Nara burnunda inşaa
edilen Nara Kalesi günümüzü kadar korunmuştur.
Çanakkale
Savaşları sırasında boğazın korunması bakımından çok önemli
görevler üstlenmiş olan Mesudiye tabyası, Dardanos taybası, Topçamlar
tabyası, kumkale tabyası ile İkinci Dünla savaşı içih yapılan
turgut reis Tabyası da ilimizin tarihi yerlerindendir.
Hasan
mevsuf Şehitliği: çanakkale deniz savaşları sırasında inanılmaz
cesaretiyle ün yapan ve şehit düşen dardanos bataryası Komutanı
Üsteğmen hasan ve Teğmen Mevsuf'un hatıraları adına yapılmıştır.
Bunun dışında Hastanebayırı şehitliği ve kumkale şehitliği
bulunmaktadır.
Dardanos tümülüsü: Çanakkale'ye 11 km. uzaklıkta
olan ve tarihi Troia kenti'nden daha öncelere dayanan Dardanos şehri'nin
yönetici için yapılan Anıt mezar'da 'tümülüs) koridor, ön
oda ve mezar olmak üzere üç bölüm bulunmaktadır. Bu tümülüste
çok önemli arkeolojik eserler bulunmuştur.
 TROYA
İntepe
Bucağı, Tevfikiye köyü yakınında, Çanakkale'ye 30 km. uzaklıkta,
Hisarlık'tadır. Yapılan kazılar sonucu 9 kültür katı saptanmış
ve kırktan fazla yerleşme evreleri ortaya çıkarılmıştır.
Troya
I (M.Ö. 3000-2500): 10 evreden oluşan bu katman, Erken Bronz döneminin
ilk yerleşmelerindedir. Küçük bir alanı kaplayan kentin, çağdaşlarından
çok daha gelişmiş olduğu saptanmıştır.
Troya II. (M.Ö.2500-2200):
Kent planlaması gösteren ilk yerleşmelerdendir. Troya I'den daha
geniş bir alana yayılmıştır. Bu katman yedi evreden oluşmaktadır.
Troya
III. (M.Ö.2200-2050): Daha geniş bir alana yayılan kent yine
surlarla çevrilidir. Yerleşme planı daha düzensiz bloklardan oluşmaktadır.
Troya
IV (M.Ö.2050-1900): II. Yerleşme üzerine kurulan bu kat 17.000
m.lik bir alana yayılmıştır. Kazılarda beş evre saptanmıştır.
Troya
V (M.Ö.1900-1800): Hem yapı, hem duvar tekniğinde belirgin bir
gelişme görülmektedir. Duvarlar ince ve düzgün görünümlüdür.
Troya
VI (M:Ö 1800-1300): Sağlam surları, ustaca yapılmış planı, düzenli
yapılarıyla, döneminin önde gelen kale kentidir.
Troya VII a(M.Ö.1300-1260):
Kazılar sonucu kale kentin kuzeydoğusunda çok sayıda ev kalıntısı
ortaya çıkarılmıştır. Bunlar iç içe, aceleyle kurulmuşcasına,
özensiz, kaba yapılardır.
Troya VII b (M.Ö.1260-1190): VII
a'nın 0,50-1m üstünde kurulmuştur. Bir önceki dönemin plan yapısı
belirgindir.
Troya VIII (M.V.700-350): Uzun süre yaşamın görülmediği
yörede, Grekler'le birlikte yeniden bir canlanma izlenmektedir.
Troya
IX (M.Ö.350-M.S.400): Troyalılar'ı ataları sayan Romalılar,
kente önem vermişlerdir. Yenilenme sırasında Troya VI ve VII'nin
önemli yapıları yok edilmiştir. Dönemin en önemli yapısı
Athena Tapınağıdır. Bu dönem yapıları arasında meclis,
tiyatro ve belediye sayılabilir.
DARDANOS:
Çanakkale'ye 11 km. uzaklıkta Kalabaklı
Çayı kıyısında, Maltepede'dir. Bu mezar anıtı, bir koridor,
ön oda ve ana mezar odasından oluşmaktadır. İçinde bir çok
iskeletle birlikte, altın takılar, bronz ve pişmiş topraktan
gereçler, kandiller, gözyaşı şişeleri müzik araçları
bulunmuştur. Mezarda Arkaik, iyonik ve roma dönemlerinden yapılar
vardır.
OPHRYNİON:
Çanakkale'ye 20 km. uzaklıkta, Erenköy'ün
kuzeyindedir. İyon kolonisi olduğu sanılmaktadır.
SİGEİON:
Çanakkale'ye 34 km. uzaklıkta Yeniköy'dedir.
Antik kaynaklarda, pisistratos ve oğlunun buraya yerleştiği
bildirilmektedir.
ABYDOS:
Çanakkale'ye 2 km. uzaklıkta, Nara
Burnu'nun güneyinde kurulmuştur.
KALE-İ SULTANİYE
(SULTAN KALE):
Kente
adını veren önemli ve görkemli bir anıt niteliğindedir. XV.yy.
ortamlarında Fatih Sultan Mehmed tarafından yaptırılmış,
1551'de Kanuni Sultan Süleyman döneminde onarılmıştır.
ULAŞIM
ÇEVRE İLLERE
ULAŞIM
Çanakkale ilinin çevre illere ulaşımı
karayolu ve havayolu ile sağlanmaktadır. Çanakkale'nin çevre il
ve önemli merkezlere karayolu ile uzaklıkları;
Çanakkale-Ankara
659 km.
Çanakkale-İstanbul 310 km.
Çanakkale-İzmir 331 km.
Çanakkale-Bursa
303 km.
Çanakkale-Balıkesir 210 km.
Çanakkale-Tekirdağ 171
km.
Çanakkale-Edirne 217 km.dir.
|
