| GELİBOLU
Evliya Çelebi'nin
Seyahatnamesi'nden öğrendiğimize göre o yıllarda Gülübol ismi ile
anılmaktadır. Halk arasında, yerli bol, geliri bol isimleri ile de anılmakta
olan bu şirin ilçemizin tarihçesi çok eski devirlere kadar
gitmektedir.
Uzun müddet Atinalıların, Makedonyalıların, Bergama Krallığının
hakimiyetinde kalan Gelibolu, daha sonraları Roma ve Bizans
hakimiyetine geçmiş ve 1354 yılından itibaren Orhan Gazi oğlu Şehzade
Süleyman Paşa'nın komutasındaki Türk birliklerinin Trakya'ya geçişleri
ile birlikte Osmanlı hakimiyetine girmiştir.
Türk tarihinde ayrı bir yeri olan bu ilçemiz, dünyanın en büyük
denizcilerinden birisi ve şüphesiz ki en güçlüsü olan Piri Reis'in
yetiştiği bir yerdir. Bugün topraklarında, Gazi Süleyman Paşa gibi
büyük bir komutanın ve Namık Kemal gibi bir vatan şairinin
kabirlerini muhafaza eder Gelibolu.
|
 |
| Harita
üzerinden seçiminizi yapın . . |
|
|
GELİBOLU KALESİ
Evliye Çelebi kayıtlarına göre; Gelibolu Kalesi, Avrupa kıyısında
altı köşeli bir kale olup, traş edilmiş gibli dik ve kesik kayalar
üzerinde kurulmuştur. 70 kulesi, güneybatısındaki demir bir kapısı
vardır. Kale içinde, 300 kadar tek katlı ve iki katlı asker evleri
ayrıca Kethüda, Topçubaşı ve Cebecibaşının konakları vardır.
Cephanelikleri, ambarları, su sarnıçları, Hünkar Cami, İmam ve Müezzin
evleri bulunmaktadır. Bizans devrinde onarılan kaleden bugün yalnız
bir Burç görülmektedir.
NAMIK KEMAL'İN MEZARI
Bolayır'da, Süleyman Paşa Türbesi bahçesindedir. Vatan Şairi Namık
Kemal (1840-1888) beyaz mermerden sade bir mezarda yatmaktadır. Süleyman
Paşa'yı çok seven Namık Kemal, vasiyeti üzerine buraya gömülmüştür.
Mezarın etrafında zincirlere bağlı sekiz adet yuvarlak sütun, bir
dairenin üzerinde sıralanmıştır. Mermer sandukanın fes, üzerinde
ve yanlarında kabartma halinde geometrik motifler, önünde ise mezar
yazıtı yer almıştır. Mezar üzerinde eski Türkçe ile "Elfatiha,
Namık Kemal Bey merhumun kabridir. Veladeti 1256'da Tekirdağ'ında,
vefatı 1306'da Sakız'da" yazılıdır.
SÜLEYMAN PAŞA TÜRBESİ
Bolayır'da denize bakan bir tepede, şair Namık Kemal'ın mezarı yanındadır.
1356 yılında Rumeli'ye ilk geçen Osmanlı Komutanı, Orhan Gazi oğlu,
Rumeli Fatihi Şehzade Süleyman Paşa (1316-1358) için yapılmış bir
türbedir.
Kalın duvarları, kalın taş ve tuğla ile sıralıdır. Dört köşeli
olup, kubbesinin kasnağında 4 pencere bulunmaktadır.
BİGALI VE NARA KALELERİ
Boğazın Anadolu yakasında, Çanakkale'ye 5 km uzaklıktaki Nara
Kalesi ile Avrupa yakasındaki, Eceabat'a 5 km uzaklıktaki Bigalı
Kalesi, 1807 yılında İngiliz Donanmasının Boğazdan geçerek, İstanbul'u
tehdit etmesi üzerine III. Selim zamanında yapılmaya başlanmış,
ancak II. Mehmet devrinde tamamlanabilmişlerdir.
Nara Kalesi eski Abydos şehrinin eteğinde, Bigalı Kalesi de Sestos şehri
yakınında kurulmuştur. Nara Kalesi, cephane dolusu, dış duvar ve gözetleme
kulesi gibi kısımlardan oluşmaktadır. İç kale 9 m yarıçapında
dairesel bir bina olup, duvar kalınlığı 2 m yüksekliği 9.5 m'dir.
26 merdivenle çıkılan terastaki 20 mazgal, genellikle denize
hakimdir. Kalenin içi 5 m yarıçapındaki yarım kubbelerin meydana
getirdiği bir alandır.
GELİBOLU YARIMADASI TARİHİ
VE MİLLİ PARKI
Doğal ve kültürel değerleri yanı sıra Dünya Savaş Tarihi açısından
büyük önem taşıyan ve Mustafa Kemal komutasındaki Türk Ordu
birliklerinin dünyayı şaşırtan cesaret ve kahramanlıklarının
sergilendiği Çanakkale Savaşları'nın izlerini ve anılarını
korumak amacıyla 1973 yılında Milli Park ilan edilmiştir.
Gelibolu Yarımadası Tarihi ve Milli parkı, ilimizin en önemli gezi
yerlerinden birisidir. Parkın kara sınırlarını Gelibolu Yarımadasının
Saroz körfezindeki Kabatepe limanı ile Çanakkale Boğazında yer alan
Akbaş iskelesi arasında çizilecek bir hat oluşturur.
Seddülbahir köyü çevresindeki Teke ve Hisarlık Burunları, Ertuğrul,
Morto, İkiz Koyları, Alçıtepe, Kerevizdere, Zığındere ile kuzeydoğuda
yer alan Arıburnu, Conkbayırı, Kocaçimen, Kanlısırt, Anafartalar
ve Suvla Koyları savaşın cereyan ettiği başlıca alanlardır. Çanakkale
Savaşları sırasında büyük cesaret göstererek şehit olan
birlikler ve şahıslar adına bugün Gelibolu Yarımadası'nda çok sayıda
şehitlik vardır. Herbiri ayrı bir kahramanlık örneği olan bu şehitliklerin
en önemlisi Morto koyunda, Hisarlık tepe üzerinde tüm şehitlerimizin
anısına dikilen ÇANAKKALE ŞEHİTLER ABİDESİ'dir. Gelibolu Yarımadası
üzerinde, Çanakkale Savaşlarında hayatlarını kaybeden yabancı
askerler için de Anıt ve mezarlıklar vardır.
GELİBOLU
Known in ancient times as Kallipolis. It was mentioned in the stories of
the Troja Wars and it is thought that the city was founded much erlier.
This town has seen the rule of the Macedonians, the Athenians, the
Kingdom of Pergamum (for a long time), the Romans between the years of
395-1356 when it was joined to the Ottoman Empire by Süleyman Pasha,
son of Orhan Gazi.
Gelibolu, used to be an important harbour and dockyard of Ottomas until
İstanbul was conquered. It is the tow where Piri Reis was born, and the
grave of Namık Kemal, the Great National Poet in the town. |