Çanakkale Savaşları'nın 93. yıl dönümü dolayısıyla Gelibolu Yarımadası'nda Şehitler Abidesi'nde uluslararası tören düzenlendi.
2. Kolordu Komutanlığının ev sahipliğinde yapılan törene, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winstons Peters, Avustralya Savunma Bakanı Joel Fitzgibbon, Yeni Zellanda Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Graham Lintott, Avusturalya Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Geoff Shepherd, İngiltere Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Jonathan Band, Çanakkale Valisi Orhan Kırlı, TSK 1. Ordu Komutanı Orgeneral İsmail Koçman ile savaşa katılan diğer ülkelerin temsilcileri katıldı.

Çanakkale Şehitler Anıtı'na Türkiye, Yeni Zelanda, Avustralya, İngiltere, Fransa, Kanada, Almanya, Hindistan, Güney Afrika, İrlanda, Pakistan ve Bangladeş adına çelenkler konulduktan sonra, saygı duruşunda bulunuldu. Bu sırada, bir manga tarafından üç el saygı atışı yapıldı.

Ülkelerin milli marşlarının çalındığı ve bayraklarının göndere çekildiği törende, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) adına konuşan Hava Savunma Binbaşı Bilgin Demir, Türk ulusunun hayatları pahasına ödediği bedelin, yeniden doğuşun mihenk taşı Çanakkale olduğunu söyledi.

93 yıl önce zamanın en güçlü donanmasına sahip itilaf güçlerinin, Osmanlının şah damarına, Çanakkale Boğazını denizden geçmeye çalıştıklarını belirten Demir, "ancak Türk'ün iman dolu göğsünde parçalanan donanma toplarının mermilerinin zerre kadar Mehmetçiğin cesaretini kıramadığını ve itilaf devletlerini başka çareler aramaya zorladığını" hatırlattı.

Demir, bu çareyi yarımadayı karadan ele geçirmekte bulan itilaf devletlerinin 25 Nisan 1915 sabahı çelikten bir zırha bürünmüşcesine bu topraklara sahip olmak için Gelibolu kıyılarına çıktıklarını ifade etti. Çanakkale savaşlarının dünyanın hiç bir yerinde görülmemiş ve görülmeyecek bir istisna savaş olduğunu söyleyen Demir, "Mustafa Kemal önderliğinde direnişe ve ardından tam bağımsız bir Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna uzanacak yolda atılan acılı, fakat umut dolu, kararlı bir adımdı, efsanevi bir direniş mücadelesiydi Çanakkale. İş süngüye dayanınca, artık donanma toplarının, bol paranın hükmünün kalmadığı, savaşın eşit şartlarda oynandığı bir destandı Çanakkale. Yoksulluğun zirvesinde teknolojiye kafa tutan, üzerine yağan mermi sağanağına aldırmadan ölüme koşan, varını yoğunu ortaya koyan yiğitlerin destanı... İşte cesaretin bu şekilde anıtlaştığı, vatan savunması azminin bayraklaştığı Çanakkale savaşı, millet olarak öz güvenimizi kazandırmış Anzakların ise ulus bilincini filizlendirmiştir. Savaş canavarı Gelibolu topraklarında çok çabalamış fakat güzelliği, iyiliği, dostluğu, insan sevgisini yok edememiş, bu savaşın tarihe 'Centilmenler savaşı' olarak geçmesini engelleyememiştir. Ve nihayetinde hiç bir devletin, hiç bir ordunun, hiç bir silahın, vatan sevgisinden ve mili onurdan daha güçlü olmadığını, olamayacağını öğretmiştir Çanakkale savaşı" dedi.

Demir, bir savaşta kazanılabilecek en büyük ganimetin barış olduğunu anlatarak, bu ganimetin bu topraklarda savaşmış ulusların çocuklarına olduğu kadar hiç bir ulusun evladına nasip olmadığını ifade ederek, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Ey üstüne çöken kör karanlıkları kendi küllerinden yarattığı alevlerle aydınlatan aziz Türk şehitleri! Vatan savunması uğrunda akıttığınız kanlar, bizlere bugünleri sağlamıştır. Ruhlarınızın yüceliği bir ulusun dirilişine şahitlik etmiş, ve geriye büyük bir destan bırakmıştır. Rahat uyuyunuz ve emin olunuz ki bizler, sizlerin sağladığı dostluk ortamını her gün geliştirecek ve dünya barışına katkı sağlamaya devam edeceğiz."

"Düşmanken dost olan ulusların savaşı"

Ülkelerin milli marşlarının çalındığı ve bayraklarının göndere çekildiği törende, Türk Silahlı Kuvvetleri adına konuşan Hava Savunma Binbaşı Bilgin Demir, Türk ulusunun hayatları pahasına ödediği bedelin, yeniden doğuşun mihenk taşı Çanakkale olduğunu söyledi.

Demir, Çanakkale'nin, "gündüz birbirlerine kurşun sıkıp, gece kıt aşları ile mataralarındaki suyun son damlasını paylaşan, karışılıklı siperlerden yiyecek değiş tokuş eden, yaralı düşman askerlerini sırtlayıp karşı cepheye taşıyan, yaralıya, hastaya kurşun sıkmayan, kaybettikleri arkadaşlarına omuz omuza mezar kazan, düşmanken dost olan ulusların savaşı" olduğunu dile getirdi.

Demir, Çanakkale'nin "yoksulluğun zirvesinde teknolojiye kafa tutan, üzerine yağan mermi sağanağına aldırmadan ölüme koşan, varını yoğunu ortaya koyan yiğitlerin destanı" olduğunu söyledi.

Avustralya: "Ders niteliğinde"

Avustralya Savunma Bakanı Joel Fitzgibbon, "Çanakkale Savaşları yalnızca 93 yıl önce burada acımasız çatışmalara giren milletler için değil dünya halkları için de dersler içermektedir" dedi.

"Her iki tarafça ortaya konulan cesareti anlamamız zor" diyen Fitzgibbon, "Fakat taraflar arasında oluşan bağ hepimiz için dokunaklıdır. Karşıt siperlerin yakınlığı onlara düşmanlarının kendileri kadar insan olduğunu sürekli hatırlattı. Taraflar arasında askerlerin yiyecek ve sigara değiş tokuşu gibi küçük jestler gerçekleşti. Bu askerler siperlerden baktıklarında karşılarında amansız bir düşman değil her insanın hak ettiği saygı ve itibar gösterilecek insanlar gördüler" diye konuştu.

Atatürk'ün Gelibolu'da hayatını kaybeden müttefik askerleriyle ilgili sözlerinden örnekler veren Fitzgibbon, "Oluşan bağları ancak bu muharebede bulunmuş birisi böylesi açıklık ve duyguyla tanımlayabilirdi. Atatürk'ün sözlerinin içtenliğinden kuşkuya düşecek birinin bugün burada yalnızca etrafına bakması gerekir" ifadesini kullandı.

Yeni Zelanda: "Gelibolu'nun yeri özel"

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters da, Gelibolu'nun Yeni Zelanda tarihinde özel bir yeri olduğuna işaret etti.

Peters, "Burası topraklarımızın her köşesini etkileyen, böylesine uzak ve küçük bir ülke için büyük bir insan felaketinin yaşandığı yerdir" dedi.

Avustralya, Yeni Zelanda, İngiltere, Almanya, Avusturya, Malta, Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Sri Lanka, Nepal, Kanada, ABD, İrlanda, Güney Afrika'dan çok sayıda askerin burada hayatını kaybettiğini hatırlatan Peters, "Kendilerini kahramanca feda ederek ana vatanlarını savunurken ölen veya yaralanan yaklaşık 250 bin asker için Türk ev sahiplerimize özel olarak saygılarımızı sunarız" dedi.

Konuşmaların ardından onur kıtası, dost ülkeler askeri birlikleri, Türkiye Muharip Gaziler Derneği, izci grubu ve Mehteran Bölüğü'nün katıldığı tören geçişi yapıldı.

Mehteran Bölüğü'nün ve Türk Yıldızları ekibinin gösterileri ilgiyle izlendi. Tören, şehitlik defterinin imzalanması ve şehitliğin gezilmesiyle sona erdi.