|
BİGALI
Köyü, Çanakkale ilinin Eceabat ilçesine bağlı bir
köydür.
Coğrafya: Çanakkale iline 15 km, Eceabat ilçesine
7 km uzaklıktadır.
Tarihi: 1900 yılı başlarında Balıkesir nüfuslu
Boğaali isimli asker kökenli kişi tarafından
kurulmuştur. Köyün ilk adı da Boğalı’dır.
Çanakkale savaşlarında 19. Tümene bağlı 57.ci, 27 ve 72.ci
alaylarla cepheye ilk gidilen noktadadır. Mustafa Kemal
14-25 Nisan 1915 de yarbay rütbesi ile tümen komutanı
olarak Bigalı Köyünde kalmış ve savaş hazırlıklarını
Muhtar Hacı Hüseyin Kanyılmaz’ın evinde hazırlamış. Bu Ev
şimdi ATATÜRK EVİ olarak müze haline getirilmiştir.
İklim: Köyün iklimi, Marmara iklimi etki alanı
içerisindedir.
Nüfus: 80 hane, 190 kişi
Ekonomi: Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa
dayalıdır. Turizm gelirleri vardır.
 Muhtarlık:
Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte
köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık
seçimleri de yapılmaktadır.
Muhtar: Burhan ÇETİN
Tel: Ev: 0286 834 72 66 Gsm: 0546 762 55 17
Altyapı bilgileri: Altyapı bilgileri:Köyde,
ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı
sıra taşımalı
eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün hem içme suyu
şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. Ptt şubesi
vardır ancak ptt acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık
evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup
köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
Köyde internet bağlantısı yok. Turizm’den daha fazla
gelir bekleniyor.
Gelibolu Yarımadası’nda açık
hava müzesi görünümündeki köylerin restore edilmesi,
köylüyü turistlerle, turistleri de Çanakkale Savaşı ile
tanıştırdı.
Türk tarihinde bir dönüm
noktası gerçekleşti 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa
Kemal’in 25 Nisan 1915 sabahı Gelibolu’nun Anafartalar
bölgesinde yer alan Bigalı köyünde kaldığı eve, Düşmanın
batıda Arıburnu’na çıkarma yaptığı haberi gelir. Mustafa
Kemal bu haber üzerine tarihî bir karar alır ve sabahın
erken saatlerinde atına binerek Bigalı köyünün taşlık
yolundan Conkbayırı’na ulaşır. Ve 57. Alay’a bağlı Türk
askerlerine şöyle seslenir: “Ben size taarruzu
emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar
geçecek zaman zarfında, yerimize başka kuvvetler ve
komutanlar kaim olabilir.” Bu söz, Türk halkının ölüm
kalım mücadelesi olan Çanakkale Savaşı’nın bir dönüm
noktası kabul edilen Arıburnu Muharebesi’ni unutulmaz
kılar. Bu tarihî muharebenin başlama kararının alındığı
Bigalı köyü, askerî ve sivil bir duyarlılık ile 2.
Kolordu Komutanlığı öncülüğünde Opet ve Çanakkale
Seramik sponsorluğunda yeniden düzenlendi.
Yaklaşık 160 erin de
çalıştığı köyün meydanı, yerli ve yabancı turistlerin
rahatça gezebilecekleri ve ihtiyaçlarını
karşılayabilecekleri hale getirildi. Turizm Danışma
Ofisi ve yenilenen kahvesiyle köy yeni bir çehreye
kavuştu. Köy kahvesinin 500 metrekarelik alanında
kullanılan seramikler Çanakkale Seramik tarafından
karşılandı. Binanın tarihî yapısı bozulmasın diye
çalışmalar uzman gözetiminde yürütülüyor. Meydana 100
metre mesafede bulunan Atatürk Evi’nin de içi ve dışı
aslına uygun olarak yenileniyor. Evin içine
yerleştirilecek 25 tarihî resim, en ince ayrıntısına
kadar detaylandırılarak özel seramikler üzerine işlendi,
evin içi ve bahçesi özel seramiklerle düzenlendi.
Atatürk Evi’nin
restorasyonunda Çanakkale Seramik adına tasarımcı ve
proje direktörü olarak görev yapan Mecit Özlav, “Bu
projeyle Bigalı köyü ve Atatürk Evi yerli ve yabancı
turistler için daha cazip hale gelecek. Onlara rahat
gezi imkânı sağlayacak. Her şeyden önce milli
değerlerimize saygının bir göstergesi olacak.” diyor.
Köy sakinleri yaşananlardan oldukça memnun; çünkü
köydeki birçok evin dış cephesi yeniden tarihî
özellikleri göz önüne alınarak restore ediliyor. Atatürk
Evi’nin kapı komşusu Ayfer Tahinci, “Turistler Atatürk
Evi’ni ilgiyle seyrediyor. Evin yeni hali çok güzel.
Yıllardır buraya gelen turistler kapı komşusu
olduğumuzdan, bizim eve de mutlaka uğruyor. Ninem,
Atatürk’ün bu evin önündeki sokaktan atıyla daha sabah
olmadan savaş meydanına gittiğini ve akşamları çok geç
vakitlerde döndüğünü anlatırdı.” ifadesini kullanıyor.
Köyün yaşlıları, yaşadıkları yerin eski isminin Bovallı,
Atatürk’ün misafir olduğu evin ise Hacı Hüseyin Ağa
isminde bir köylüye ait olduğunu belirtiyor.
Tarihî Bigalı köyünün
yeniden yapılandırılmasına sponsor olarak destek veren
Opet ise ‘Tarihe Saygı Projesi’ adı altında Çanakkale’de
yürüttüğü bir dizi çalışmanın parçası olarak Bigalı
köyüne hem proje desteği veriyor hem de meydanının
düzenlenmesine katkı sağlıyor. Opet Kurumsal İletişim
Koordinatörü Ayşenur Aydın, Gelibolu köylerinin yeniden
düzenlenmesini Türk tarihinin yeniden canlanmasına ve
yöreye gelen turistlerin daha bilinçli bir şekilde
gezdirilmesine katkı sağlamak olarak açıklıyor.
KÖY İLGİ ODAĞI OLDU
Son iki yılda yaklaşık 2
milyon yerli ve yabancı turistin ziyaretçi akınına
uğrayan Gelibolu Yarımadası ve şehitlikler, her geçen
gün daha fazla ilgi odağı haline geliyor. Türkiye’nin ve
dünyanın dört bir yanından gelen turistler şimdiye kadar
Bigalı köyü gibi tarihî değeri haiz yerleri atıl
bulduklarından gezip görmeden gidiyorlardı. Şimdi bu
projenin hayata geçmesiyle birlikte turistler, tarihin
bir başka yüzüyle buluşmuş olacak. Bigalı köyünün
tarihine sadık kalınarak yapılandırılan yeni yüzü,
Haziran ayı içinde 2. Kolordu Komutanlığı’nın
düzenleyeceği bir törenle ziyarete açıldı.
Çanakkale Savaşlarında, 25
Şubat 1915 tarihinde 19. Tümen’in intikali tamamlanınca
Maydos ( Eceabat ) Mıntıka Komutanlığı yeniden
düzenlenmiştir. Bu komutanlık emrinde 26. ve 27.
Alaylar’la birlikte 57. Alay, 72. Alay ve 77.Alay
bulunmaktadır. Maydos ( Eceabat) Mıntıka Komutanı da
Yarbay Mustafa Kemal’dir. 5. Ordu kurulduktan sonra yeni
savunma düzeni tertiplenmiş, 25 Mart 1915’ten itibaren
bu düzene göre Yarbay Mustafa Kemal’in emrindeki 19.
Tümen ordu ihtiyatı olmuştur. Maydos ( Eceabat ) Mıntıka
Komutanlığı ise 9. Tümen emrine verilmiştir. Bu tümenin
komutanı ise Albay Halil Sami Bey’dir. 19. Tümen
emrindeki birlikler Eceabat çevresindeki açık alanlarda
bulunan ordugahlarından ( Çamburnu, Zeytinlik v.b. )
Maltepe ve Bigalı mevkilerine taşınmıştır. Sadece 72.
Alay Eceabat’taki açık ordugahında kalmış, 23 Nisan’daki
düşman bombardımanından sonra Kilya’nın kuzeybatısına
intikal etmiştir. Eceabat Kaymakamlığınca Kültür Merkezi
olarak düzenlenen bu yapı hem Maydos (Eceabat) Mıntıka
Komutanlığı hem de 19. Tümen Komutanlığı karargahı
olarak kullanılmıştır. ( Albay Halil Sami Bey ile Yarbay
Mustafa Kemal birlikte kullanmışlardır.) 19 Nisan
1915’te Anafartalar-Turşun bölgesinde yapılan tatbikat
için hareket eden 19. Tümen karargahı tatbikat dönüşü
Bigalı Köyü’nün kuzeydoğusundaki Değirmenlik Mevkii’nde
yeni karargahını kurmuştur. Bu tarihten 25 Nisan 1915
tarihine kadar Yarbay Mustafa Kemal 19. Tümen karargahı
ile birlikte Bigalı Köyü’nde kalmıştır.
Bu oda, Çanakkale Savaşları
kahramanı Mustafa Kemal ATATÜRK’ün hatırasına 2007
yılında “ Yarbay Mustafa Kemal Çalışma Odası “ olarak
düzenlenmiştir.
|
